Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


ֆինանսական անդունդից ելքի՝ Ծառուկյանի տեսլականը …

ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ

Փետրվարի 10-ի «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության 9-րդ համագումարում Գագիկ Ծառուկյանի ելույթն, անկասկած, աչքի ընկավ հատկապես երկրին, ժողովրդին հուզող մի շարք խնդիրների վերհանման, արծարծման, դրանց լուծմանը միտված կոնկրետ առաջարկների բարձրաձայնման առումներով նաև. սա, ըստ էության, մի փոքրիկ ծրագրային ելույթ կարելի է համարել: Կարևորագույն հարցերից մեկն էլ, որ Ծառուկյանն իր ելույթում բարձրաձայնել էր, վերաբերում էր բանկային համակարգին, իսկ ավելի ճիշտ՝ բանկ-քաղաքացի բարդ հարաբերություններին: Սա խնդիր է, որ իրապես հուզում է ահռելի թվով մարդկանց. գրեթե չկա քաղաքացի, որը բանկերի հետ խնդիրներ չունենա:

Այն, որ ցանկացած երկրում բանկային համակարգը հսկայական նշանակություն ու կարևորություն ունեցող ոլորտներից է, անքննարկելի ճշմարտություն է. բանկային համակարգը, եթե կուզեք, կապիտալիզմի սիրտն է: Բայց եթե նորմալ երկրներում բանկերը տնտեսության զարգացման հենասյուներից են, անհատ ձեռներեցների, գյուղացիության և, առհասարակ, հասարակության բոլոր խավերի թիվ մեկ դաշնակիցը, ապա մեզ մոտ՝ Հայաստանում, բանկերը դարձել են կատարյալ պատուհաս՝ ժողովրդի գլխին. դրանք վերածվել են յուրօրինակ պետության' պետության մեջ և թալանում են հայաստանցիներին, կողոպտում բառացիորեն բոլորին՝ որևիցե պատասխանատվություն չկրելով:

Իսկ պատկերացում կազմելու համար, թե ինչ մասշտաբայնություն է այս ամենը կրում, ընդամենը պետք է ուշադրություն դարձնել թվերին. ՀՀ-ում կա 1.4 միլիոն վարկառու այն պարագայում, երբ Հայաստանում ընտանիքների ընդհանուր թիվը միջինը հաշվվում է 650 հազար: Ասել կուզի՝ ամեն մի ընտանիքից առնվազը 2 հոգի՝ վարկի տակ են գտնվում: Պետք է նկատել, որ «տարօրինակ» զուգադիպությամբ՝ երկրում հատկապես բարձր են գյուղատնտեսական նշանակության, փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացմանն ուղղված վարկատեսակների տոկոսադրույքները. 25-30%-ի են հասնում, ինչը, բնականաբար, կատարյալ աբսուրդ է:

Հարց է առաջանում՝ ինչո՞ւ պետք է բանկերի կողմից տրամադրվող համապատասխան վարկատեսակների տոկոսադրույքներն այդքան բարձր լինեն մի պարագայում, երբ տարիներ շարունակ՝ Հայաստանին տրամադրվել են համապատասխան նշանակության վարկեր՝ չնչին տոկոսադրույքներով (1.25%,0.75%,0.25%): Չի՞ ստացվում արդյոք, որ հայաստանյան բանկերը փաստացի զբաղվում են էժանագին սպեկուլյացիայով՝ թանկ վաճառելով էժան ստացված վարկերը: Իսկ արդյունքում՝ ընդամենը մի քանի տարի հետո՝ Հայաստանի բնակչության մի զգալի մասն, այլևս չկարողանալով ժամանակին ու ըստ գրաֆիկի մուծել վարկային տոկոսներն, ունեզրկվելու է, բանկերն էլ կանգնելու են կրախի եզրին՝ բռնագրավելով արժեք չունեցող անշարժ գույքը՝ ասենք, նույն գյուղացիների հողերն ու տները:

Եվ ուրեմն՝ ո՞րն է այս արատավոր շղթայից ելքը, ինչպե՞ս կարելի է շտկել վերահաս սոցիալական աղետը. ելքերը, թերևս, մի քանիսն են: Նախ, որպես առաջին քայլ, պետությունն, իսկ ավելի ճիշտ՝ երկրի Կենտրոնական բանկը պետք է ստիպի բանկերին՝ ամնիստիա հայտարարելու բոլոր նրանց նկատմամբ, ովքեր վարկերը մարել չկարողանալու արդյունքում՝ հայտնվել են կատարյալ ունեզրկման եզրին, ապա՝ պետությունը պետք է վերանայի իր դերը գյուղացի-ֆինանսական կառույցներ հարաբերություններում՝ կանգնելով նախևառաջ քաղաքացու կողքին (բանկերն առանց այն էլ իրենց գլխի ճարը կտեսնեն, վերջիվերջո, պետք չէ մոռանալ, որ այսօր ամենաանխոցելիներից մեկն էլ հենց նրանք են համարվում՝ շնորհիվ բնակչության հաշվին հարստանալու արատավոր պրակտիկայի իհարկե), ինչպես արվում է, ասենք, նույն Վրաստանում. պետությունը պետք է կիսի քաղաքացու բեռն ու վարկային տոկոսների առնվազն մի մասն ինքը փակի:

Ստեղծված կոլապսային իրավիճակն առիթ է տալիս նաև առհասարակ վերանայելու բանկերի դերը. արտաքին աղբյուրներից ներգրավված միջոցները՝ երկրում զարգացնելու գյուղացիական տնտեսությունները, պետք է շրջանցեն ֆինանսական հաստատություններն ու ծրագրերի իրականացման գրասենյակները. արտաքին աղբյուրներից ներգրավված գումարների օգտագործման արդյունավետությունը բարձրացնելու համար, ըստ էության, պետք է գնալ նպատակային ծրագրերի ուղղակի ֆինանսավորման ճանապարհով՝ մի բան, որ թույլ կտա շրջանցել բանկային համակարգը և տնտեսությանը հասցնել համեմատաբար էժան գումարներ: Առավել ևս, որ դրանց կարիքը չափազանց մեծ է ներդրումների բացակայության պայմաններում։

Անկասկած է՝ ցանկացած ծանրագույն վիճակից ելք, ցանկության դեպքում, կարելի է գտնել, կարելի է այնպիսի դեղատոմս առաջարկել ու կիրառել, որ հիմնավորապես կլուծի այն բոլոր գերխնդիրները, որոնք կանգնած են գյուղացիության, փոքր ու միջին բիզնեսի առաջ. ընդամենը քաղաքական կամք է անհրաժեշտ...

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ

Ս. Փոկաս հայրապետի և առաքյալներին հետևող Երանոսի հիշատակության օրն է այսօրԱդրբեջանում զինվոր է մահացել ՆԳՆ-ն զգուշացնում է Լավ լուր՝ մետրոից օգտվողների համար«Վահեն շատ լավ տղա էր»․ մահացած  հայտնաբերված 21-ամյա զինվորը Մեղրիից էր․ մանրամասներ Ողբերգական դեպք՝ Վայոց ձորի մարզում․ «թունավորում» ախտանիշով հիվանդանոց տեղափոխված 42-ամյա կինը մահացել էՀոկտեմբերի 9-ին «Սրբազան պայքարը» նյութեր կհանձնի գլխավոր դատախազությանը (տեսանյութ) Նիդերլանդները Ուկրաինային է փոխանցել F-16 ինքնաթիռների առաջին խմբաքանակը Իրազեկում․ վթարի հետևանքով ջուր չի լինիԼևոնդովսկին զիջում է միայն Ռոնալդուին և ԻբրահիմովիչինՌուբլին՝ հիմաԵրևանում և 10 մարզերում լույս չի լինիՌԴ-ում կիրակի գիշերը ցրտահարություններ են սպասվում. սնդիկի սյունը կիջնի մինչև -2°C Ինքնասպան եղած զինվորը գրություն էր թողել․ մանրամասներԱմենայն Հայոց Կաթողիկոսը մեկնել է ԱՄՆ Հայոց Արևելյան թեմ Կանաչ փայտե օձի տարի. ի՞նչ է մեզ սպասում 2025 թվականին Կադրային լուրջ փոփոխություն՝ Ադրբեջանի բանակում Զոհ ունենք. հայտնի է ինքնությունըՍարսափելի կադրեր. տղամարդը կրակ է բացել Իսրայելի Բեէր-Շեվա կենտրոնական կայարանում (տեսանյութ 18+) Ահաբեկչություն Իսրայելում. մոտ 20 տարեկան երիտասարդ կին է զոհվել, կան տասնյակ վիրավորներ Վրաստանի իշխող կուսակցությունը հերքել է Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի անկախությունը ճանաչելու ծրագրերի մասին լուրերը Սյունիքի մարզում իրանական համարանիշներով կցորդիչով բեռնատարը կողաշրջվել է Կեսօրից սկսված անձրևներ են լինելու, իսկ կիրակի գիշերը ցրտահարություններ. ջերմաչափերը կլինի -2°C ՌԴ-ում Նոր Հաճնի կամրջով երթևեկությունը կշարունակի փակ մնալ մինչև նոյեմբերի 12-ը Նոր մահացու հիվանդություն է բռնկվել. 4 մարդ արդեն մահացել է B խմբի ստրեպտոկոկների վտանգավոր շտամից Արտաշատի դպրոցում ուսուցչուհին ջրի շշով հարվածներ է հասցրել 6-րդ դասարանի 3 աշակերտների Կուրսկի շրջանում ուկրաինական զինված ուժերի չորս հակագրոհ է հետ մղվել. Ուկրաինայի ԶՈւ-ն կորցրել են մինչև 30 մարդ Եթե երգերս իմ մասին լինեին, ուրեմն ամիսը մեկ պետք է բաժանվեի. Սիրուշո 11 օրվա ընթացքում Լիբանանում առնվազն 100 երեխա է սպանվելԱշնանային արձակուրդների օրերը՝ դպրոցներում Օդի ջերմաստիճանը կշարաունակի բարձրանալ. Սուրենյանը՝ եղանակի մասին Հայտնի է թե Իսրայելը երբ կhարվածի ԻրանինԱյսօր «Արցախի հերոս», ազատամարտիկ Աշոտ Ղուլյանի՝ Բեկոր Աշոտի ծննդյան օրն է Աշխարհում կառաջանա նոր ամենափոքր պետությունըՄինչև հոկտեմբերի 30-ը նշված հատվածները փակ կլինեն Առաջիկա օրերին գազ չի լինելու «Երեխաներին մութ սենյակում են փակել, ուժ կիրառել»․ բռնության հերթական ահազանգը՝ մանկապարտեզից Խաղաղության պայմանագրի վերաբերյալ բանակցությունները մտել են վճռական վերջնական փուլ․ Էլչին Ամիրբեկով Հայտնի է Ինտերի մեկնարկային կազմը Տորինոյի դեմ խաղում 9-րդ դասարանի երկու աշակերտ հեռացվել են դպրոցից ՌԴ-ում՝ տետրում արված նկարների պատճառով. ի՞նչ է իրականում կատարվել ԱՄՆ-ը նշել է Երևանի տեղը տարածաշրջանային օրակարգում. «Կրակից շագանակներ հանել» Մարդատար «Գազելի» և ավտոմեքենայի բախման հետևանքով զոհվել է 1, վիրավորվել՝ 12 մարդ. 5 անչափահաս հոսպիտալացվել. ՌԴ Արտակարգ պատահար. Frontier Airlines ավիաընկերության ինքնաթիռը վայրէջքի ժամանակ բռնկվել է (տեսանյութ) Ռուսաստան, Հայաստան և փեյջերներ. Ի՞նչ հետևություններ պետք է անել Լիբանանի վրա հարձակումիցՋուր չի լինի․ «Վեոլիա Ջուր»-ը հայտարարություն է տարածել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև թշնամության բնույթի մասին ՇՏԱՊ. Մանկական խնամքի կենտրոնից սաներ են փախել ու գրություն են թողել Տարադրամի փոխարժեքները հոկտեմբերի 6-ին Իսրայելը հայտարարել է, որ հարվածներ է հասցրել Գազայի հատվածի դպրոցին և մզկիթին «Պուտինյան արտահոսքի» ռելոկանտներ Ռուսաստանից. որտե՞ղ և ինչո՞վ են նրանք ապրում
Ամենադիտված