Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


«Արդյո՞ք ԱՄՆ-ն է սեղմել Կոսովոյի և Ղարաբաղի «կոշտուկներ»-ը»

ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Regnum.ru-ն գրում է, որ պատմաբանները վաղուց են նկատել, որ իրադարձությունները Բալկաններում և Մեծ Կովկասում շատ հաճախ զարգանում են համաժամանակյա և հանդիսանում են տարածաշրջանային և նույնիսկ միջազգային քաղաքականության «նյարդային հանգույցներից» մեկը։ Բանն անգամ երկու տարածաշրջանների այնպիսի հատկանիշի մեջ չէ, ինչպիսին էթնիկ բազմազանությունը, որի նմանը չկա Եվրոպայում և Արևմտյան Ասիայում:

Շատ բան կախված է նրանից, որ Հարավսլավիայի և ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո նրանց տարածքներում միաժամանակ սկսեցին բռնկվել էթնիկ և կրոնական հակամարտություններ, որոնց մի մասը մինչ օրս էլ չի լուծվել: Եթե ​​ավելի խորանաք, ապա կտեսնեք, որ շատ բան կապված է նաև Անդրկովկասի և Բալկանների ենթաշրջանների աշխարհագրական պատկանելիության հետ, պատմական տարբեր դարաշրջաններում նրանց դասել են կա՛մ Եվրոպայում, կա՛մ Ասիայում, իսկ այժմ դրանք համարվում են «բուֆերային գոտիներ»: Միևնույն ժամանակ, Արևմտյան Բալկանների երկրները փորձել են հաղթահարել «բուֆերային պատնեշը» և առաջ շարժվել դեպի միասնական Եվրոպա, մինչդեռ Անդրկովկասը կանգնած է եվրաատլանտյան և ռուսամետ կողմնորոշում ընտրության առաջ: Պատահական չէ, որ 2014 թվականին ուկրաինական ճգնաժամի ի հայտ գալով Արևմուտքի կողմից Բալկաններն ու Անդրկովկասը նոր թափով սկսեցին ներքաշվել Եվրասիական աշխարհաքաղաքական հորձանուտի անդունդը։

Նորից սկսեցին խոսել Բալկանների մասին որպես «Եվրոպայի վառոդի տակառի», և Անդրկովկասի մասին որպես «Ռուսաստանի հարավային պայթուցիկ ենթավորովայնի»: Հակամարտությունները այդ երկու տարածաշրջաններում ունեն իրենց պատճառներն ու դինամիկան: Բայց նրանք ունեն մի կարևոր ընդհանրություն. կոնկրետ մոտիվացիոն իրադարձությունների բեմականացում, որոնք սկսել են կտրուկ փոխել իրավիճակը:
Ղարաբաղյան նոր շրջափուլը սկսվել է սեպտեմբերի վերջին ադրբեջանա-հայկական սահմանին բախումներով և շարունակվում է Լաչինի միջանցքի արգելափակմամբ և ադրբեջանցի «բնապահպանների» բողոքի ակցիաներով Շուշի քաղաքի մոտ։

Ճգնաժամը Կոսովոյում սկսվել է այն բանից հետո, երբ Պրիշտինան որոշել էր փոխարինել պետհամարանիշներն ու անձնական փաստաթղթերը, որոնք Բելգրադը տրամադրել էր հյուսիսային Կոսովոյում բնակվող սերբերին։ Դրանից հետո չճանաչված հանրապետության հյուսիսում սկսվել են կրակոցներ ու պայթյուններ լսել։ Այստեղ ամենազարմանալին այն է, որ և՛ Լաչինի միջանցքի հետ կապված պատմությունը, և՛ Կոսովոյում փաստաթղթերի փոփոխությունը հակամարտող կողմերը կարող էին հեշտությամբ լուծել, ինչպես  խաղաղ բանակցային գործընթացով այնպես էլ այլ միջոցներով։ Բայց դա տեղի չունեցել, և ինչ որ մեկն ակնհայտորեն սրացում է  խաղում։ Երկու հարց է առաջանում. ինչո՞ւ հիմա, ո՞ւմ է դա հետաքրքրում։


Առաջին հարցի պատասխանը կարծես թե ակնհայտ է. ուկրաինական ճգնաժամից հետո հավաքական Արևմուտքը ուղղակի կամ անուղղակի ներգրավվածությամբ փորձում է «երկրորդ ճակատ» բացել Բալկաններում և Անդրկովկասում։ Երկրորդ հարցի պատասխանը նույնպես կա: Հիմա հատկապես շահագրգիռ է ԱՄՆ–ը, որը ձգտում է ցույց տալ, որ Բրյուսելը բավարար ռեսուրսներ չունի Բալկաններում իրավիճակը սառեցված պահելու համար, իսկ Անդրկովկասում Ռուսաստանը, իբր, չունի բավարար ռեսուրսներ խաղաղ երկխոսություն պահպանելու համար։

Բայց փաստն այն է, որ թե՛ Կոսովոյի, թե՛ ադրբեջանա-հայկական ուղղությամբ ընթանում են զուգահեռ բանակցություններ, բացի Մոսկվայից, ևս երկու գծով՝ եվրոպական և ամերիկյան։ Իրավիճակն ավելի լայն գնահատելով պարզվում է, որ Բալկաններում և Անդրկովկասում առկա ստատուս քվոն առաջին հերթին պետք է ձեռնտու լիներ Բրյուսելին՝ բացառությամբ Ռուսաստանին Անդրկովկասից դուրս մղելու ցանկությանից։ Կա վարկած, ըստ որի իրադարձությունների զարգացումը ինչպես Կոսովոյում, այնպես էլ ղարաբաղյան հակամարտության գոտում վերահսկվում է Թուրքիայի կողմից, որը փորձում է դուրս գալ «քրդական մկան թակարդից», որի մեջ նրան մղում են ամերիկացիները։ Այդ դեպքում ստացվում է, որ Կոսովոյի ճգնաժամը Բելգրադը չի հրահրել, ինչպես և Երևանը Բաքվի հետ կապված։
Օբյեկտիվորեն Բալկաններում իրադարձությունների զարգացումը խարխլում է Սերբիայի նախագահ Ալեքսանդր Վուչիչի քաղաքական դիրքորոշումը, ով պատրաստ չէ պատերազմի Կոսովոյի համար և փորձում է խուսափել ԵՄ պատժամիջոցներից։ Նույն իրավիճակում է հայտնվել նաև Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ով դեռ չի հաղթահարել ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմում պարտության սինդրոմը։ Երկու առաջնորդներն էլ շարունակում են փորձել վարել բազմաուղղված արտաքին քաղաքականություն և փորձել հնարավորինս արդյունավետ նստել երկու աթոռների վրա։ Բայց ինչպիսի՞ն են այդ դեպքում Բելգրադի և Երևանի հեռանկարները։

Նշենք, որ Կոսովոն մտադիր է ԵՄ-ին անդամակցելու հայտ ներկայացնել դեկտեմբերի կեսերին։ Ուստի Վուչիչի վիճակը ծայրահեղ ծանր է, և, փորձագետների կարծիքով, «ամեն դեպքում հակամարտությունը կսրվի»։ Իսկ ինչի՞ են պատրաստվում Բաքուն և Երևանը՝ շարունակե՞լ բանակցային գործընթացը, թե՞ պատերազմ։ Կարծիք կա, որ այժմ ԱՄՆ-ը, որի քաղաքականությունը Կոսովոյի հարցում տարբերվում է եվրոպականից, որոշակի ճնշում է գործադրում իրադարձությունների զարգացման վրա։


Եվ հետո: Սերբիայի նախագահն իր ռուս գործընկեր Վլադիմիր Պուտինից օգնություն չի խնդրել Կոսովոյի ճգնաժամի սրման հետ կապված, մինչդեռ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն ու Փաշինյանը մշտական ​​հեռախոսային կապի մեջ են նրա հետ։ Ինչ վերաբերում է Բաքվի և Երևանի նկատմամբ Արևմուտքի ակտիվության աճին, ապա նրանք նախկինում նման ջանքեր էին գործադրել Վրաստանում, սակայն դրանք անարդյունավետ են եղել։ Մյուս կողմից, Ռուսաստանը շարունակում է ավելի շուտ հետևել իրադարձություններին, չի ցանկանում վիճել Ադրբեջանի հետ, որպեսզի խնդիրներ չստեղծի Թուրքիայի հետ հարաբերություններում։

Բայց նաև այն չէ, որ նա լքում է Հայաստանին։ Առայժմ ունենք այն, ինչ ունենք։ Ժամանակին Սերբիան պարտվեց պատերազմում 78 օրվա դիմադրությունից հետո, իսկ ավելի քան 40 օր տևած ուժեղ դիմադրությունից հետո հայերը պարտվեցին պատերազմում։ Հետո խաղաղապահ ուժեր են մտցվել Կոսովո և Ղարաբաղ, ինչը ցույց է տալիս, որ վեճն ու պայքարը հեռու են ավարտված լինելուց։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am 

«Հաչող շունը ատամ չունի, որ կծի». ՔՊ-ն կրկին իր վախերն է ցուցադրում Տավուշում փրկարարները կրետների խայթոցից տուժած արշավականներին մոտեցրել են շտապօգնության մեքենայինՄարտաֆիլմ հիշեցնող կրակոցներ՝ ԱշտարակումՔոլոյանը կարգադրել է ապամոնտաժել ժամացույցները․ News.amԲայկալ լճում 5,8 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցելԱՄՆ-ը Միրզոյան-Բայրամով հանդիպո՞ւմ է նախապատրաստում Նյու-ՅորքումԹալիբները դիմել են Մոսկվային․ ցանկանում են մասնակցել ԲՐԻԿՍ-ի գագաթնաժողովինՀայաստանում առաջին անգամ ցուցադրվեցին Անահիտ աստվածուհու բրոնզաձույլ գլուխն ու ձեռքըԼափշինը հայտնաբերվել է Բելառուսի իրավապահ մարմինների կողմից հետախուզման մեջ գտնվելու հիմքով. դատախազությունԵրևանում երիտասարդն ինքն իրեն վնասել է, ապա դիմել ոստիկանություն՝ արարքը վերագրելով մի խումբ անծանոթ անձանցՀանձնառու եմ պաշտպանելու և խթանելու քաղաքացիների իրավունքներն ու ազատությունները․ ՄԻՊԱլեքսանդրին ազատ արձակեցին. Ռուբեն ՄելիքյանԼապշինին Հայաստանում ասել են՝ իրեն ազատությունից զրկում են Ադրբեջանի պահանջով՝ Արցախ այցելելու համար․ Իրավապաշտպանը մանրամասներ է հայտնումՄահացել է Անի ՓահլևանյանըԲեյրութի արվարձաններին իսրայելական ավիահարվածի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 37-իԻրանի հոգևոր առաջնորդն իսլամական երկրներին կրկին կոչ է արել խզել տնտեսական կապերն Իսրայելի հետՊահանջում ենք տեղահանված հայի վերադարձի իրավունքը․ ԼՂ հայաթափմանը նվիրված միջոցառում՝ ԱՄՆ ԿոնգրեսումԱնկախությունն այսօր վտանգների է ենթարկվում և մեր պաշտպանության կարիքն ունի․ Արամ ՄանուկյանԼափշինին թույլ չեն տվել մտնել ՀայաստանՖրանսիայում բողոքի ակցիաներ են՝ վարչապետի պաշտոնում Միշել Բարնիեի նշանակման դեմ«Հեզբոլլահը» հայտարարել է իսրայելական ռազմական օբյեկտների վրա հրթիռային հարձակումների մասինՊայթյուն՝ Երևանի հեղուկ գազի գազալցակայաններից մեկում. կան տուժածներՌուսաստանի և Չինաստանի ռազմածովային ուժերը համատեղ զորավարժություններ են անցկացնում Ճապոնական ծովումՍերոբ Գասպարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդnւմը ոչ իրավաչափ է. փաստաբաններԱդրբեջանի զինվորները մեր սահմաններում են՝ ՀՀ իշխանությունների ապիկար գործողությունների շնորհիվ. Սեյրան ՕհանյանՀՀ նախագահը պետական պարգևներ ու կոչումներ է շնորհել Արտակարգ դեպք՝ Կոտայքի մարզումՄեր անկախության ակունքներում Արցախի ինքնորոշումն է․ Սեյրան Օհանյան Comedy Club-ի փակման մասին հաղորդագրությունը կատակ էրԱյսօր տեղի կունենա Անահիտ աստվածուհու բրոնզաձույլ արձանի ցուցահանդեսը «Մուրացան» հիվանդանոցում 16-ամյա աղջիկ է մահացել Մենք պատասխանատու ենք հայության ճակատագրի համար ապագա սերունդների առջև. Արշակ Կարապետյանի ուղերձը Անկախության տոնի առթիվԲրիտանական ստորություն Հայաստանի դեմՊուտինը շնորհավորել է Փաշինյանին Ռուսաստանը հիշեցնում է հացահատիկի մասինԻ՞նչ է կատարվում «Սրբազան շարժման» հետ Մթերային խանութ է հրդեհվելԱնկախության 33-րդ տարեդարձին ՀՀ քաղաքացին էլ «հպարտ» չէ՞Բեյրութում իսրայելական հարվածի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 31-ի Հարյուրավոր հասցեներ՝ առանց ջրի Ինչու՞ են ռուս զինվորականներն այցելել Բաքու. մանրամասներՊայթյուն՝ Շենգավիթի էլեկտրաենթակայաններից մեկում․ թաղապետարանում, ոստիկանությունում, դատախազությունում լույս չկա Լարսը փակ է«ԵԱՏՄ-ի հետ հարաբերությունների վատթարացումը շղթայական և աղետալի հետևանքներ կարող է ունենալ Հայաստանի Հանրապետության համար. Արշակ ԿարապետյանՊատգամավոր Տոլմաչով. Ռուսաստանի Դաշնությանը մեղադրելը Փաշինյանին վերածում է «խփված օդաչուի»  Դաշնային խորհրդից պատասխանել են Երևանի  իշխանության զավթման խմբի Ռուսաստանում պատրաստման մասին լուրերին Երևանը մտածել է արդիականացնել իր Սու-30ՍՄ-երը Հնդկաստանում. «Ի՞նչ ունենք չոր մնացորդում»Ամերիկացիները պատրաստվում են սառեցնե՞լ հայերին Ռուսաստանին հակառակվելու համար. «Եվ ցուրտ ձմեռ է լինելու»6000 դրամի դիմաց 10. 000 կորցնում եմ․ թոշակառուները դժգոհ են «Երևանը փակուղում. Փաշինյանը պատրա՞ստ է ներողություն խնդրել»
Ամենադիտված